Khái niệm và cấu trúc cùng tên gọi của amino acid 1. Khái niệm amino acid - Amino acid là hợp chất hữu cơ tạp chức, trong phân tử chứa đồng thời nhóm carboxyl (-COOH) và nhóm amino (-NH2). Ví dụ: - Amino acid có thể được phân loại theo vị trí a, b, g, ... (tương ứng với vị trí 2, 3, 4, ...) của nhóm NH2. Đa số amino acid trong tự nhiên là a-amino acid. Mở rộng: Protein trong cơ thể được tạo thành từ khoảng 20 amino acid (amino acid tiêu chuẩn), chúng được chia thành hai nhóm: thiết yếu (cơ thể không tự tổng hợp được, phải được cung cấp qua thức ăn) và không thiết yếu (cơ thể có thể tự tổng hợp được). 2. Đặc điểm cấu tạo - cách viết công thức cấu tạo và gọi tên đồng phân danh pháp của amino acid - Glycine là amino acid đơn giản nhất. Một sốa - amino acid thường gặp: - Amino acid thường được gọi bằng tên thông thường, như: glycine, alanine, valine,… II. TÍNH CHẤT VẬT LÍ - Amino acid tổn tại chủ yếu ở dạng ion lưỡng cực: - Amino acid tổn tại ở dạng ion lưỡng cực nên có tính phân cực mạnh, thường dễ hoà tan trong nước, nhiệt độ nóng chảy cao. - Ở điều kiện thường, amino acid là chất rắn, khi ở dạng kết tinh, chúng không màu. III. CHẤT ĐIỆN DI - Amino acid có khả năng di chuyển khác nhau trong điện trường tuỳ thuộc pH của môi trường (tính chất điện di). - Ví dụ: Trong môi trường acid mạnh (pH khoảng 1-2), glycine tồn tại chủ yếu ở dạng cation, bị di chuyển về phía cực âm dưới tác dụng của điện trường. Ở pH khoảng 6, glycine tồn tại chủ yếu ở dạng ion lưỡng cực, không bị di chuyển trong điện trường. Ở pH lớn hơn 10, glycine chủ yếu tồn tại ở dạng anion, bị di chuyển về phía cực dương dưới tác dụng của điện trường. IV. Tính chất hóa học của Amino acid 1. Tính chẩt riêng của các nhóm chức a) Tính lưỡng tính Trong dung dịch, amino acid phản ứng với base mạnh và acid mạnh. Ví dụ: - Glycine phản ứng với dung dịch NaOH: H2N-CH2-COOH + NaOH→H2N-CH2-COONa + H2O - Glycine phản ứng với dung dịch HCl. H2N-CH2-COOH + HCl→ClH3N-CH2-COOHb) Phản ứng ester hoá Khi có xúc tác acid mạnh, amino acid có phản ứng riêng của nhóm -COOH với alcohol. Ví dụ: Alanine phản ứng với ethyl alcohol khi có mặt HCl khan. 2. Tính chất chung của 2 nhóm chức Ở điều kiện thích hợp, một số amino acid có thể tham gia phản ứng trùng ngưng, tạo thành polymer.
